PC Wire چیست؟ مشخصات فولاد پیشتنیدگی در تیرچه پیشتنیده
PC Wire یا مفتول فولادی پیشتنیدگی، فولادی با مقاومت کششی بالا است که پیش از بتنریزی تحت کشش قرار میگیرد. نیروی ایجادشده پس از رسیدن بتن به مقاومت لازم و آزادسازی وایرها، به بتن منتقل میشود و فشار اولیه موردنیاز تیرچه پیشتنیده را ایجاد میکند.
در خطوط تولید تیرچه پیش تنیده ایران از وایر شیاردار مارپیچ با قطر اسمی ۵ میلیمتر استفاده میشود. شکل سطح وایر باعث افزایش درگیری مکانیکی آن با بتن شده و انتقال نیروی پیشتنیدگی را نسبت به وایر صاف مطمئنتر میکند. مشخصات هر محموله نیز پیش از مصرف براساس مدارک فنی و کنترلهای کارخانه بررسی میشود.
قطر ۵ میلیمتر، قطر اسمی وایر است. بهدلیل وجود شیارهای مارپیچ، اندازه ثبتشده در کنترل ابعادی میتواند کمی بیشتر از قطر اسمی باشد و این موضوع بهتنهایی نشانه مغایرت محصول نیست.
در این ویدیو، شکل سطح و نحوه عرضه PC Wire شیاردار مارپیچ مورد استفاده در تولید تیرچه پیشتنیده نمایش داده میشود.
PC Wire چیست و در تیرچه پیشتنیده چه نقشی دارد؟
PC Wire مخفف Prestressed Concrete Wire و به معنی مفتول فولادی مخصوص بتن پیشتنیده است. این وایر با فولاد معمولی یا میلگرد ساختمانی تفاوت دارد و برای تحمل تنش کششی بالا، حفظ نیروی پیشتنیدگی و انتقال مناسب نیرو به بتن تولید میشود.
در تولید تیرچه پیشتنیده، وایرها پیش از بتنریزی تحت کشش کنترلشده قرار میگیرند. پس از بتنریزی، عملآوری و رسیدن بتن به مقاومت تعیینشده، نیروی وایرها آزاد میشود. تمایل وایر به بازگشت، از طریق پیوستگی میان فولاد و بتن به مقطع تیرچه منتقل شده و در بتن نیروی فشاری اولیه ایجاد میکند.
کشش وایر پیش از بتنریزی
وایرها با تجهیزات کالیبره و براساس مشخصات فنی محصول تحت کشش کنترلشده قرار میگیرند.
بتنریزی و ایجاد پیوستگی
بتن اطراف وایر شیاردار متراکم میشود و شکل سطح وایر، درگیری مکانیکی آن با بتن را افزایش میدهد.
انتقال نیروی پیشتنیدگی
پس از رسیدن بتن به مقاومت آزادسازی، نیروی وایر به بتن منتقل شده و فشار اولیه موردنیاز در تیرچه ایجاد میشود.
فولاد پرمقاومت مخصوص پیشتنیدگی است و برای قرارگرفتن تحت کشش اولیه و انتقال این نیرو به بتن طراحی میشود.
عمدتاً پس از بارگذاری عضو و ایجاد تغییرشکل یا ترک، در تحمل نیروهای کششی مقطع مشارکت میکند.
عملکرد نهایی تیرچه فقط به مقاومت کششی وایر وابسته نیست. شکل سطح وایر، پیوستگی آن با بتن، محل قرارگیری وایرها، مقاومت بتن هنگام آزادسازی و کنترل افت نیروی پیشتنیدگی نیز بر رفتار عضو اثر دارند.
انواع PC Wire؛ تفاوت وایر صاف، آجدار و شیاردار مارپیچ
PC Wire فقط براساس قطر یا مقاومت کششی انتخاب نمیشود؛ شکل سطح وایر نیز در میزان درگیری مکانیکی با بتن، طول انتقال نیرو و احتمال لغزش آن مؤثر است. وایرهای پیشتنیدگی از نظر شکل سطح در انواع مختلفی تولید میشوند که سه گروه رایج آنها وایر صاف، وایر آجدار فرورفته و وایر شیاردار مارپیچ هستند.
وایر صاف
Plain PC Wireسطح این وایر صاف و فاقد شیار یا آج است. انتقال نیرو در آن بیشتر به چسبندگی سطحی میان فولاد و بتن وابسته است و درگیری مکانیکی محدودتری با بتن دارد.
- سطح یکنواخت و بدون برجستگی
- درگیری مکانیکی کمتر با بتن
- حساسیت بیشتر به کیفیت مهار و انتقال نیرو
وایر آجدار فرورفته
Indented PC Wireروی سطح این وایر فرورفتگیها یا شیارهایی با الگوی مشخص ایجاد میشود. این تغییر شکل سطح میتواند پیوستگی وایر با بتن را نسبت به نوع صاف افزایش دهد.
- دارای فرورفتگیهای سطحی منظم
- پیوستگی بهتر نسبت به وایر صاف
- تولید با الگوهای مختلف سطحی
وایر شیاردار مارپیچ
Spiral Ribbed PC Wireشکل سطح این وایر بهصورت مارپیچ در امتداد طول آن ادامه دارد. این ساختار، درگیری مکانیکی مؤثرتری میان وایر و بتن ایجاد کرده و به انتقال مطمئنتر نیروی پیشتنیدگی کمک میکند.
- شیار یا آج پیوسته با مسیر مارپیچ
- درگیری مکانیکی مناسب با بتن
- انتخاب کارخانه برای تولید تیرچه پیشتنیده
تجربه تولید در تیرچه پیش تنیده ایران نشان داده است که وایر صاف بهدلیل درگیری مکانیکی کمتر با بتن، نسبت به وایر شیاردار مارپیچ مستعد لغزش و افت بیشتر نیروی مؤثر است. به همین دلیل، انتخاب کارخانه برای تولید تیرچه پیشتنیده، وایر شیاردار مارپیچ با قطر اسمی ۵ میلیمتر است.
لغزش وایر در مهار یا بتن با «وادادگی فولاد» یک مفهوم واحد نیست. وادادگی به کاهش تنش فولاد در طول زمان گفته میشود؛ اما لغزش، کوتاهشدگی بتن، خزش و جمعشدگی بتن نیز میتوانند در مجموع افت نیروی پیشتنیدگی مؤثر باشند.
مشخصات فنی PC Wire مصرفی در تیرچه پیش تنیده ایران
در دفترچههای محاسبات تیرچه پیش تنیده ایران، مشخصات مکانیکی وایر براساس فولاد پیشتنیدگی با قطر اسمی ۵ میلیمتر تعریف شده است. این اعداد، مبنای طراحی سازهای هستند و باید از نتایج آزمایش هر محموله و مدارک کنترل کیفیت آن تفکیک شوند.
| ویژگی | نماد یا مقدار | کاربرد در محاسبات |
|---|---|---|
| نوع فولاد | PC Wire | فولاد پرمقاومت مخصوص بتن پیشتنیده |
| شکل سطح | شیاردار مارپیچ | افزایش درگیری مکانیکی وایر با بتن |
| قطر اسمی | 5 mm | مبنای تعیین سطح مقطع اسمی وایر |
| سطح مقطع اسمی | 19.6 mm² | محاسبه نیروی پیشتنیدگی هر وایر |
| مقاومت کششی نهایی مبنا | fpu = 1725 MPa | مبنای کنترل ظرفیت فولاد پیشتنیدگی |
| مقاومت تسلیم محاسباتی | fpy = 0.90 fpu | حدود 1552 MPa در دفترچههای محاسبات |
| شکل عرضه | کلاف یا بندیل | مصرف پیوسته در باند تولید |
| کنترل ورودی | برای هر بندیل | بررسی مشخصات و کنترل پیش از مصرف |
تفاوت قطر اسمی و اندازه واقعی وایر
سطح مقطع اسمی وایر ۵ میلیمتری از رابطه سطح دایره بهدست میآید و تقریباً برابر با ۱۹٫۶ mm² است. در وایر شیاردار مارپیچ، اندازهگیری روی برجستگیهای سطح میتواند عددی بیشتر از ۵ میلیمتر نشان دهد؛ اما محاسبات سازهای همچنان براساس قطر و سطح مقطع اسمی انجام میشوند.
مقاومت ۱۷۲۵ MPa عدد مبنای دفترچههای محاسبات ارائهشده است. نتیجه واقعی هر محموله میتواند بالاتر از این مقدار باشد؛ ولی پذیرش وایر باید براساس گواهی آزمون همان محموله و کنترلهای انجامشده پیش از مصرف صورت گیرد.
الزامات PC Wire در استاندارد ۲۹۰۹-۳ ویرایش ۱۴۰۴
استاندارد ملی ایران ۲۹۰۹-۳ سال ۱۴۰۴ الزامات تیرچههای پیشساخته پیشتنیده را مشخص میکند. این استاندارد برای ویژگیهای خود فولاد پیشتنیدگی به استانداردهای ملی ایران ۱۳۳۵۰-۲، ۱۳۳۵۰-۳ و ۱۳۳۵۰-۴ ارجاع میدهد.
بنابراین کنترل PC Wire فقط به اندازهگیری قطر محدود نیست و باید مشخصات مکانیکی، وضعیت سطح، مدارک محموله و قابلیت ردیابی فولاد نیز بررسی شوند.
انطباق فولاد پیشتنیدگی
مشخصات فولاد مصرفی باید با یکی از استانداردهای ملی ۱۳۳۵۰-۲، ۱۳۳۵۰-۳ یا ۱۳۳۵۰-۴ منطبق باشد.
محدودیت قطر فولاد
مطابق استاندارد ۲۹۰۹-۳، فقط سیمها یا سیمهای بافتهشده پیشتنیدگی با قطر کمتر از ۱۳ میلیمتر مجاز هستند.
پاکبودن سطح وایر
فولاد نباید به روغن، مواد پوششی یا آلودگیهایی آغشته باشد که باعث کاهش چسبندگی و پیوستگی میان بتن و وایر شوند.
حداکثر کشش مجاز
استاندارد، حداکثر کشش فولاد پیشتنیدگی پیش از بتنریزی را ۸۰ درصد مقاومت نهایی فولاد تعیین کرده است. مقدار اجرایی هر محصول باید براساس طراحی و کنترل تولید تعیین شود.
حداقل پوشش بتن
حداقل پوشش بتنی روی سیمهای پیشتنیدگی ۱۶ میلیمتر است تا خطر ترکخوردگی طولی، خوردگی و آسیبدیدگی فولاد کاهش یابد.
مستندات و ردیابی
سوابق خرید، مشخصات فنی، نتایج کنترلها و اسناد مرتبط با فولاد باید نگهداری شوند و قابلیت ردیابی تا محموله مصرفی را داشته باشند.
بتن چه زمانی برای آزادسازی وایرها آماده است؟
آزادسازی فولاد و انتقال نیروی پیشتنیدگی زمانی مجاز است که مقاومت فشاری بتن مقطع، حداقل مقدار تعیینشده در استاندارد را تأمین کرده باشد.
کنترل فولاد در هر بهر تحویلشده
طبق جدول تواتر نمونهبرداری استاندارد، قطر فولاد و سایر ویژگیهای تعیینشده باید برای هر بهر تحویلشده کنترل شوند. اگر فولاد از واحد دارای پروانه معتبر کاربرد علامت استاندارد تهیه شده باشد، الزام آزمون مجدد بعضی ویژگیها تابع توضیحات همان جدول خواهد بود.
دانلود استاندارد ملی ایران ۲۹۰۹-۳ ویرایش ۱۴۰۴
مشخصات فنی و روشهای آزمون تیرچههای پیشساخته پیشتنیده مورد استفاده در ساختمان
اعداد این بخش مستقیماً از استاندارد ملی ۲۹۰۹-۳ بیان شدهاند. مقاومت ۱۷۲۵ MPa مربوط به مبنای دفترچههای محاسبات مجموعه است و نباید بهعنوان حداقل مقاومت تعیینشده در متن استاندارد ۲۹۰۹-۳ معرفی شود.
بررسی گواهی آزمون PC Wire مصرفی در تیرچه پیش تنیده ایران
تصویر زیر نمونهای از گواهی آزمون وایر پیشتنیدگی تحویلی به تیرچه پیش تنیده ایران است. این گواهی مربوط به یک محموله مشخص در تاریخ ۱۴۰۲/۰۴/۱۴ است و نتایج ثبتشده برای ۲۵ کلاف را نشان میدهد.
اطلاعات این برگه نباید به تمام محمولهها تعمیم داده شود؛ زیرا مشخصات و نتایج هر بندیل باید پیش از مصرف بهصورت مستقل بررسی شوند.
نتیجه کلی گواهی
مقاومت کششی تمام ۲۵ کلاف ثبتشده در این گواهی، از مقدار ۱۷۲۵ MPa که در دفترچههای محاسبات تیرچه پیش تنیده ایران مبنا قرار گرفته، بیشتر بوده است.
ستون حداکثر وادادگی در تصویر گواهی فاقد نتیجه ثبتشده است. بنابراین این برگه بهتنهایی برای اعلام مقدار وادادگی وایر قابل استناد نیست.
خلاصه نتایج ثبتشده در گواهی آزمون
| ویژگی | مبنای محاسبات | نتیجه محموله | جمعبندی |
|---|---|---|---|
| قطر وایر | 5 mm اسمی | 5.20–5.24 mm | اندازه واقعی روی سطح مارپیچ |
| سطح مقطع اسمی | 19.6 mm² | براساس قطر اسمی | مبنای محاسبه نیروی هر وایر |
| مقاومت کششی | 1725 MPa | 1809.2–1952.3 MPa | تمام نتایج بالاتر از مبنای طراحی |
| مقاومت تسلیم محاسباتی | حدود 1552 MPa | 1607.7–1881.0 MPa | تمام نتایج بالاتر از مبنای محاسباتی |
| وادادگی | نیازمند کنترل مستقل | در این برگه ثبت نشده | از این سند قابل نتیجهگیری نیست |
این سند نشان میدهد محموله بررسیشده از نظر مقاومت کششی، مقاومت تسلیم، ازدیاد طول، اندازه واقعی و خمش معکوس دارای نتایج ثبتشده بوده است. بااینحال، گواهی یک محموله جایگزین کنترل ورودی بندیلهای بعدی نیست و پذیرش هر بندیل باید براساس مدارک همان محموله و کنترل کارخانه انجام شود.
افت نیروی پیشتنیدگی و وادادگی PC Wire
نیروی ایجادشده در وایر از لحظه کشش تا زمان بهرهبرداری کاملاً ثابت باقی نمیماند. بخشی از نیروی اولیه در مراحل مهار، انتقال نیرو به بتن و رفتار بلندمدت بتن و فولاد کاهش پیدا میکند که به مجموع آنها افت نیروی پیشتنیدگی گفته میشود.
وادادگی فولاد فقط یکی از عوامل این افت است؛ بنابراین عبارت «وادادگی ۲۰ درصد» از نظر فنی دقیق نیست. مقدار افت کلی باید با درنظرگرفتن مجموعهای از آثار کوتاهمدت و بلندمدت بتن، فولاد و فرآیند انتقال نیرو تعیین شود.
لغزش و استقرار مهار
هنگام اعمال نیرو و تثبیت وایر در سیستم مهار، ممکن است جابهجایی محدودی ناشی از استقرار اجزای مهار یا برگشت اولیه وایر رخ دهد.
کوتاهشدگی الاستیک بتن
پس از آزادسازی وایر، نیروی پیشتنیدگی بتن را تحت فشار قرار میدهد. کوتاهشدن الاستیک بتن باعث کاهش محدود طول و تنش مؤثر وایر میشود.
خزش و جمعشدگی بتن
بتن در طول زمان تحت فشار تغییرشکل میدهد و با کاهش رطوبت دچار جمعشدگی میشود. هر دو پدیده میتوانند تنش مؤثر وایر را کاهش دهند.
وادادگی PC Wire
اگر وایر در طول زمان تحت کرنش تقریباً ثابت قرار داشته باشد، بخشی از تنش آن کاهش مییابد. این کاهش تنش، وادادگی یا Relaxation نام دارد.
منابع فنی درباره مقدار افت پیشتنیدگی چه میگویند؟
منابع طراحی، مقدار ثابتی را برای تمام اعضای پیشتنیده تعیین نمیکنند؛ زیرا افت واقعی به نوع فولاد، مشخصات بتن، شرایط تولید، زمان انتقال نیرو و رفتار بلندمدت عضو وابسته است.
۱۲ تا ۲۵ درصد
هندبوک طراحی PCI سال ۲۰۱۰، برای برآورد کلی افت پیشتنیدگی محدودهای بین ۱۷۵ تا ۳۵۰ مگاپاسکال یا حدود ۱۲ تا ۲۵ درصد مطرح میکند.
مشاهده مرجع رسمی PCIمتوسط حدود ۱۹ درصد
گزارش ACI 423.10R-16 با موضوع برآورد افت پیشتنیدگی، متوسطی نزدیک به ۱۹ درصد را براساس نتایج آزمایشگاهی گزارش میکند.
مشاهده راهنمای رسمی ACIبرآورد ۲۰ درصد
استاندارد BS EN 15037-1:2008 در حالت تعریفشده با تنش اولیه تاندون برابر 0.75fpk، افت پیشتنیدگی را ۲۰ درصد در نظر میگیرد.
مشاهده مرجع رسمی BSIمبنای برآورد افت در محاسبات تیرچه پیش تنیده ایران
با توجه به بازه ۱۲ تا ۲۵ درصدی ارائهشده در هندبوک PCI، متوسط حدود ۱۹ درصد در راهنمای ACI و مقدار ۲۰ درصد در استاندارد BS EN 15037-1، مجموع افتهای کوتاهمدت و بلندمدت در محاسبات تیرچه پیش تنیده ایران بهصورت کلی ۲۰ درصد در نظر گرفته میشود.
این مقدار در محدوده منابع معتبر قرار دارد، با فرض استاندارد اروپایی برابر است و نسبت به متوسط گزارششده توسط ACI اندکی محافظهکارانهتر محسوب میشود.
این عدد نتیجه آزمون وادادگی یک بندیل خاص نیست و فقط به رفتار PC Wire مربوط نمیشود. مقدار ۲۰ درصد، برآورد مجموع افت ناشی از استقرار مهار، کوتاهشدگی الاستیک بتن، خزش و جمعشدگی بتن و وادادگی فولاد پیشتنیدگی است.
جابهجایی فیزیکی وایر نسبت به مهار یا بتن است و به درگیری، مهار و شرایط انتقال نیرو وابسته است.
کاهش تنش فولاد در طول زمان، در شرایطی است که کرنش آن تقریباً ثابت باقی مانده باشد.
حاصل مجموع آثار مربوط به وایر، بتن، مهار و فرآیند انتقال نیروی پیشتنیدگی است.
استفاده از وایر شیاردار مارپیچ، درگیری مکانیکی فولاد با بتن را نسبت به وایر صاف افزایش میدهد و انتقال نیرو را مطمئنتر میکند. بااینحال، شکل سطح وایر بهتنهایی تعیینکننده وادادگی فولاد نیست؛ خواص مکانیکی، فرآیند تولید وایر و کیفیت هر محموله نیز باید کنترل شوند.
کنترل کیفیت و آزمایش PC Wire در کارخانه
گواهی آزمون تولیدکننده، اولین مدرک بررسی وایر است؛ اما پذیرش یک محموله فقط براساس برگه آزمایش انجام نمیشود. مشخصات هر بندیل باید با مدارک تحویل، وضعیت ظاهری و نتایج کنترل کارخانه تطبیق داده شود.
در تیرچه پیش تنیده ایران، هر بندیل PC Wire پیش از مصرف بررسی میشود و کنترل کشش عملی آن با جکهای مونو کالیبره انجام میگیرد. مقدار و تنظیمات اجرایی کشش، بخشی از دستورالعمل داخلی تولید است و براساس مشخصات محصول و محاسبات فنی تعیین میشود.
تطبیق گواهی و شناسه بندیل
شماره کلاف یا بندیل، مشخصات محصول، قطر اسمی و اطلاعات گواهی آزمون با محموله تحویلشده تطبیق داده میشود.
کنترل ظاهری PC Wire
سطح وایر از نظر زنگزدگی مؤثر، روغن، آلودگی، آسیب مکانیکی، شکستگی شیارها و تغییر شکل غیرعادی بررسی میشود.
اندازهگیری قطر وایر
قطر و وضعیت شیار مارپیچ کنترل میشود. در ارزیابی نتیجه، تفاوت میان قطر اسمی و اندازه واقعی روی برجستگیهای سطح در نظر گرفته میشود.
کنترل کشش با جک کالیبره
رفتار هر بندیل در مرحله کشش با جک مونو کالیبره کنترل میشود تا عملکرد آن پیش از مصرف در باند تولید ارزیابی شود.
ثبت نتیجه و ورود به تولید
پس از انطباق مدارک و کنترلهای کارخانه، نتیجه ثبت شده و بندیل مجاز به ورود در فرآیند تولید میشود.
کنترل کشش کارخانه با آزمون کشش تا گسیختگی یکسان نیست
کنترل عملی با جک کالیبره، رفتار وایر را در محدوده کاری فرآیند تولید بررسی میکند. تعیین مقاومت کششی نهایی، مقاومت تسلیم و ازدیاد طول به آزمون استاندارد نمونه تا رسیدن به شرایط تعریفشده آزمایشگاهی نیاز دارد و نتایج آن در گواهی آزمون محموله ثبت میشود.
قطر اسمی و اندازه واقعی وایر
شکل و پیوستگی شیارهای مارپیچ
مقاومت کششی درجشده در گواهی
مقاومت تسلیم و ازدیاد طول
نتیجه آزمون خمش معکوس
پاکبودن سطح از روغن و آلودگی
نبود زنگزدگی و آسیب مؤثر
رفتار بندیل هنگام کنترل کشش
چرا کالیبراسیون جک اهمیت دارد؟
عدد نمایشدادهشده توسط جک زمانی قابل اتکاست که رابطه میان فشار سیستم و نیروی اعمالشده با مرجع کالیبراسیون معتبر کنترل شده باشد. استفاده از جک کالیبره، خطای اندازهگیری را کاهش میدهد و امکان مقایسه رفتار بندیلهای مختلف را فراهم میکند.
- ناهماهنگی شماره بندیل با گواهی آزمون
- نبود اطلاعات فنی یا ناقصبودن مدارک محموله
- آلودگی سطح وایر به روغن یا مواد کاهنده چسبندگی
- زنگزدگی، شکستگی یا تغییر شکل غیرعادی سطح وایر
- مشاهده رفتار غیرعادی هنگام کنترل کشش با جک کالیبره
- مغایرت مشخصات ثبتشده با معیارهای فنی تولید
نقش PC Wire در محاسبات تیرچه پیشتنیده
تعداد وایر بهتنهایی تعیینکننده ظرفیت یا دهانه مجاز تیرچه نیست. برای طراحی باید سطح مقطع فولاد پیشتنیدگی، مقاومت کششی وایر، موقعیت و خروج از مرکز آن، نیروی مؤثر پس از افت، هندسه مقطع، مقاومت بتن، مشخصات سقف و بارهای واردشده بهصورت همزمان بررسی شوند.
محاسبات تیرچه پیش تنیده ایران با درنظرگرفتن الزامات طراحی بتن پیشتنیده و کنترلهای مقاومت، تنش و بهرهبرداری انجام میشوند. مرجع بینالمللی مورد استفاده برای بخش مهمی از این کنترلها آییننامه ACI 318-19 و برای روشها و راهنماهای تخصصی قطعات پیشساخته پیشتنیده هندبوک طراحی PCI است.
در این رابطه n تعداد وایرها و ۱۹٫۶ mm² سطح مقطع اسمی هر وایر ۵ میلیمتری است.
| نوع تیرچه | تعداد وایر | سطح هر وایر | سطح مقطع کل فولاد |
|---|---|---|---|
| ۳ وایر | ۳ | 19.6 mm² | 58.8 mm² |
| ۴ وایر | ۴ | 19.6 mm² | 78.4 mm² |
| ۵ وایر | ۵ | 19.6 mm² | 98.0 mm² |
| ۶ وایر | ۶ | 19.6 mm² | 117.6 mm² |
| ۷ وایر | ۷ | 19.6 mm² | 137.2 mm² |
چه پارامترهایی همراه تعداد وایر کنترل میشوند؟
مقاومت نهایی و مقاومت تسلیم محاسباتی فولاد، حدود مجاز طراحی و ظرفیت ایجاد نیروی پیشتنیدگی را تعیین میکنند.
فاصله وایر از تار خنثی و نحوه قرارگیری ردیفها، مقدار لنگر ناشی از نیروی پیشتنیدگی را تغییر میدهد.
بتن باید در زمان انتقال نیرو مقاومت کافی داشته باشد تا تنشهای فشاری و کششی اولیه را تحمل کند.
ظرفیت عضو باید براساس نیروی مؤثر باقیمانده پس از افتهای کوتاهمدت و بلندمدت ارزیابی شود.
ارتفاع، عرض پاشنه، عرض جان، ممان اینرسی و مشخصات مقطع مرکب در رفتار نهایی تیرچه مؤثر هستند.
بار مرده، بار زنده، تیغهبندی، بار متمرکز و شرایط تکیهگاهی باید برای هر پروژه بهصورت مستقل مشخص شوند.
یک تعداد وایر میتواند در شرایط مختلف رفتار متفاوتی داشته باشد
نمونههای زیر برای نشاندادن تأثیر همزمان دهانه، نوع بهرهبرداری، ضخامت سقف و بارگذاری ارائه شدهاند و جدول عمومی انتخاب تیرچه محسوب نمیشوند.
- تیرچه تک دارای ۵ وایر
- ضخامت سازهای سقف: ۳۰۰ میلیمتر
- ضخامت دال رویه: ۵۰ میلیمتر
- فاصله محور تا محور: ۵۰۰ میلیمتر
- بار زنده گسترده: ۲ کیلونیوتن بر مترمربع
- تیرچه تک دارای ۷ وایر
- ضخامت سازهای سقف: ۳۰۰ میلیمتر
- ضخامت دال رویه: ۸۰ میلیمتر
- بار زنده گسترده: ۳ کیلونیوتن بر مترمربع
- بار زنده متمرکز: ۱۵ کیلونیوتن
- تیرچه دوبل دارای ۷ وایر
- دهانه خالص: ۱۱٫۰۵ متر
- ضخامت سازهای سقف: ۴۰۰ میلیمتر
- ضخامت دال رویه: ۷۰ میلیمتر
- فاصله محور تا محور تیرچه دوبل: ۷۴۰ میلیمتر
افزایش تعداد وایر پایان محاسبات نیست
عبارتهایی مانند «برای دهانه ۷ متر حتماً تیرچه ۵ وایر لازم است» بدون بررسی بارگذاری، فاصله تیرچهها، ضخامت سقف، نوع تکیهگاه و مقاومت مصالح قابل تعمیم نیستند. تعداد وایر و آرایش آن باید از محاسبات اختصاصی همان پروژه تعیین شود.
سؤالات متداول درباره PC Wire و فولاد پیشتنیدگی
در این بخش، مهمترین پرسشهای مهندسان، خریداران و فعالان تولید درباره مشخصات، کنترل کیفیت و عملکرد PC Wire پاسخ داده شده است.
PC Wire چیست و چه کاربردی دارد؟
قطر PC Wire مصرفی در تیرچه پیش تنیده ایران چقدر است؟
چرا اندازه واقعی وایر از ۵ میلیمتر بیشتر است؟
چرا در تولید تیرچه از وایر صاف استفاده نمیشود؟
مقاومت کششی PC Wire چقدر است؟
افت ۲۰ درصدی پیشتنیدگی به چه معناست؟
آیا هر بندیل PC Wire پیش از مصرف کنترل میشود؟
وایرها چه زمانی از باند تولید آزاد میشوند؟
تعداد وایر مناسب تیرچه چگونه تعیین میشود؟
جمعبندی مشخصات و کنترل کیفیت PC Wire
PC Wire یک مفتول فولادی پرمقاومت مخصوص بتن پیشتنیده است و نمیتوان آن را با میلگرد معمولی یا هر نوع مفتول فولادی جایگزین کرد. مقاومت کششی، سطح مقطع، شکل سطح، وادادگی، پیوستگی با بتن و قابلیت ردیابی محموله، همگی در عملکرد نهایی تیرچه مؤثر هستند.
در خطوط تولید تیرچه پیش تنیده ایران از وایر شیاردار مارپیچ با قطر اسمی ۵ میلیمتر و سطح مقطع اسمی ۱۹٫۶ mm² استفاده میشود. مقاومت کششی مبنای محاسبات ۱۷۲۵ MPa است؛ اما نتیجه واقعی هر محموله باید براساس گواهی آزمون و کنترل ورودی همان محموله بررسی شود.
انتخاب تعداد وایر نیز فقط براساس طول دهانه انجام نمیشود. بارگذاری، فاصله تیرچهها، ضخامت سقف، هندسه مقطع، مقاومت بتن، موقعیت وایرها، افت نیروی پیشتنیدگی و کنترل خیز، خمش و برش باید برای هر پروژه بهصورت یکپارچه ارزیابی شوند.
گواهی آزمون تولیدکننده شرط لازم برای بررسی وایر است، اما بهتنهایی کافی نیست. تطبیق شناسه بندیل، کنترل وضعیت سطح، بررسی قطر، ارزیابی مدارک فنی و کنترل رفتار بندیل با تجهیزات کالیبره باید پیش از ورود وایر به خط تولید انجام شود.
منابع استفادهشده در راهنمای PC Wire
برای شفافیت فنی، استانداردها و منابع اصلی استفادهشده در تدوین این راهنما مستقیماً در دسترس قرار گرفتهاند.
برای انتخاب تیرچه مناسب پروژه به مشاوره نیاز دارید؟
تعداد وایر، طول دهانه، بارگذاری، ضخامت سقف و شرایط اجرایی باید پیش از سفارش بررسی شوند. برای مطالعه مشخصات کامل، مشاهده قیمت یا دریافت راهنمایی فنی از لینکهای زیر استفاده کنید.