تیرچه پیش تنیده قدمتی 100 ساله در کل دنیا دارد اما در کشور ایران منابع کمی هستند که اطلاعات کاملی درباره این تیرچه داشته باشند. برای شروع ویدئو بالا را مشاهده کنید و در 12 دقیقه با 0 تا 100 تیرچه پیش تنیده به صورت خلاصه آشنا شوید.
یکی از انواع تیرچه در سقف های تیرچه و بلوک، تیرچه پیش تنیده می باشد، اطلاعات مربوط به تیرچه های پیش تنیده در آیین نامه های داخلی به صورت پراکنده ذکر شده با ما همراه باشید تا یکبار برای همیشه با تمام مفاهیم آن آشنا شوید.
تیرچه یک عضو سازه ای از سقف تیرچه و بلوک می باشد، تقریبا تمام کسانی که در صنعت ساختمان فعالیت دارند آن را دیده و لمس کرده اند،
سقف تیرچه و بلوک یکی از آسان ترین و اقتصادی ترین سقف هایی است که در ایران و کشورهای همسایه فراوانی اجرایی دارد. تیرچه دارای انواع مختلفی می باشد، تیرچه پاشنه بتنی، تیرچه فلزی و تیرچه پیش تنیده که هر کدام ویژگی اجرایی متفاوتی دارند.
تیرچه پیش تنیده یک مقطع بتنی به شکل T معکوس می باشد، که با عرض 12 سانتی متر و با استفاده از 3 رشته الی 7 رشته PC wire فولاد مخصوص پیش تنیدگی با مقاومت کششی 1850 مگا پاسکال و بتن با رده مقاومتی حداقل C35 تولید میشود.
برای تولید تیرچه پیش تنیده ابتدا با توجه به طول دهانه و بارگذاری سقف تعداد وایر تیرچه تعیین میشود، PC Wire کابل مخصوص پیش تنیدگی میبایست به طول لازم و بر اساس تعداد وایر به صورت طولی در خط تولید قرار گیرند، و به مقدار 70 درصد ظرفیت نهایی کشیده شده و سپس بتن ریزی انجام میشود و پس از آن به مدت 24 ساعت با سیستم عمل آوری با بخار، عمل آوری تیرچه پیش تنیده انجام میشود.
در مرحله بعدی زمانی که نمونه مکعبی مقاومت لازم را به دست آورده باشد کابل های فولادی آزاد شده و نیرو به سمت داخل قطعه بتنی جاری میشود و تیرچه آماده تحویل به مشتری می باشد. جهت اطلاع از جزئیات روش تولید میتوانید از لینک تیرچه پیش تنیده چگونه تولید میشود مطالعه کنید.
در شناخت هر محصول علاوه بر آشنایی با محصول باید مواد اولیه آن را نیز بررسی کنیم تا در صورت تصمیم گیری برای خرید بتوان شرکت ها را بر اساس مواد اولیه نیز آنالیز و بررسی نمود. در تیرچه پیش تنیده بر خلاف تیرچه های سنتی خبری از استفاده از میلگرد و انواع جوشکاری وجود ندارد و از کابل های پیش تنیده با نام تجاری pc wire استفاده میشود.
اما تفاوت اصلی وایر و میلگرد چیست؟ مقاومت کششی میلگرد ها معمولا بین 300-500 مگا پاسکال می باشد اما پی سی وایر دارای مقاومت کششی 1850 مگا پاسکال می باشد و علاوه بر مقاومت 3 برابری قابل کشش نیز هست. و با کشش این کابل ها میتوان قطعات پیش تنیده مختلفی را تولید کرد.
تا اینجا ما متوجه شدیم تیرچه پیش تنیده با چه مواد اولیه و با چه فرآیندهایی تولید میشود، حالا نوبت به این رسیده که با مفهوم پیش تنیدگی آشنا شویم. بتن دارای مقاومت فشاری بسیار مناسبی است اما ضعف اصلی بتن مقاومت کششی پایین این ماده می باشد. در سال 1848 برای اولین بار بتن مسلح اختراع شد و بتن با مش های فولادی ترکیب شد که انقلاب بزرگی در صنعت ساخمان سازی و مهندسی عمران به وجود آورد.
در سال 1927 برای اولین بار فولاد های مخصوص پیش تنیدگی در کشور فرانسه توسط یوجین فریسینت اختراع شد که به نسبت میلگرد مقاومت بالاتری بود و با استفاده از این نوع فولاد و نیروی فشاری که به قطعه قبل از بارگذاری وارد میشود میتوان دهانه های بلندتری ایجاد کرد که بسیار سبک تر هستند و ضخامت کمتری به نسبت بتن آرمه مسلح معمولی دارند. مانند پل صدر در تهران که به صورت پیش تنیده اجرا گردیده است.
به فرایند وارد کردن نیروی فشاری به داخل بتن توسط کابل های فولادی پیش تنیدگی گفته میشود که خود دارای دو روش است و در مقالات بعدی به این موضوع میپردازیم.
مقاومت کششی این نوع فولاد به نسبت میلگرد ها سه برابر بالاتر می باشد و در مقاومت های 1450 الی 1900 مگا پاسکال تولید میشود که تیرچه پیش تنیده ایران از نوع شیار دار با مقاومت 1900 مگا پاسکال برای تولید استفاده می نماید.
مطابق با آیین نامه 2909/3 قطر پی سی وایر در تیرچه های پیش تنیده می بایست 5 میلی متر باشد. که در تولید این نوع تیرچه بسته به طول تیرچه و بارگزاری سقف تعداد 3 الی 7 رشته وایر مورد مصرف قرار میگیرد.
کشیدگی سرد cold down :
در این نوع تولید فولاد پیش تنیدگی چندین روز تحت کشش قرار میگیرد و ترکیب کریستالی و پایه ای فولاد دچار تغییر شکل میشود و در نهایت موجب افزایش مقاومت فولاد میشود.
تنش زدایی stress relieving :
در این روش دما تا 350 الی 360 درجه سانتی گراد افزایش می یابد و سپس به صورت آهسته کاهش می یابد با استفاده از این روش محدوده ارتجاعی فولاد پیش تنیدگی به شدت افزایش می یابد اما محدوده تغییر شکل پلاستیک پس از جاری شدن کاهش می یابد.
کاهش وا دادگی low relaxtion :
این عملیات با گرم فولاد فولاد تا دمای 350 الی 360 درجه سانتی گراد در حین کشش فولاد پیش تنیدگی انجام میشود این اقدامات موجب کاهش تغییر شکل پلاستیک پس از جاری شدن، منحنی تنش- کرنش فولاد پیش تنیدگی را اصلاح میکند و علاوه بر آن وادادگی فولاد به شدت کاهش می یابد.
مطابق با استاندارد 2909.3 تیرچه پیش تنیده، حداقل مقاومت بتن 28 روزه نمونه استوانه ای C35 می باشد. در طرح اختلاط بتن تیرچه پیش تنیده قطر سنگدانه و میزان مصرف هر یک حائز اهمیت می باشد به طوری که بزرگترین سنگدانه در بتن می تواند 10 mm باشد. و از سنگدانه های نخودی و ماسه دو بار شور در تولید آن استفاده میشود.
بتن تولیدی در کارخانجات تیرچه پیش تنیده ایران با مقاومت 28 روزه C40 تولید میشود.
مطابق با نشریه 250 آیین نامه و استاندارد قطعات بتنی پیش تنیده، جهت عمل آوری و افزایش کیفیت و کاهش زمان عمل آوری پیشنهاد میگردد در ساخت قطعات بتنی پیش تنیده از روش عمل آوری با بخار استفاده شود. در این لینک درباره روش عمل آوری با بخار بتن تیرچه پیش تنیده مطالعه کنید.
در این روش پس از گیرش ابتدایی بتن، پوشش برزنتی روی باند قرار میگیرد و سپس لوله های بخار ما بین تیرچه ها قرار میگیرد و به مدت 24 الی 36 ساعت تحت فشار بخار و دمای 70 درجه عمل آوری میشود. از مزایای این روش میتوان به افزایش مقاومت نهایی بتن و افزایش سرعت به مقاومت رسیدن بتن اشاره کرد.
وزن هر متر طول تیرچه پیش تنیده 25 KG می باشد، جهت جابه جایی تیرچه ها می بایست از جرثقیل استفاده شود. در صورت مستطیل بودن قاب سازه ای میتوان تیرچه ها را به صورت دسته های چندتایی جا به جا کرد و جهت جلوگیری از غلتیدن تیرچه ها به روی هم میتوان از منشور ساخته شده با میلگرد استفاده کرد.
تیرچه های بلند تر برای مثال 9 الی 12 متر نیازمند دقت بیشتر عوامل اجرایی می باشد و باید به صورت دوتایی به روی سقف حمل شده و سپس در تیر جایگذاری شود. همچنین در هنگام دپو، از انباشته کردن نامنظم تیرچه ها بر روی یکدیگر، غلتیدن به بغل و معکوس کردن تیرچه ها اجتناب گردد.
1- استان البرز، اشتهارد، شهرک صنعتی اشتهارد
2- استان کرمان، رفسنجان، منطقه ویژه اقتصادی رفسنجان
3- استان اردبیل، شهر اردبیل، شهرک صنعتی نیر2
4 – استان گیلان، رشت، لوشان، شهرک صنعتی جمال آباد
مطابق با نشریه 82 تیرچه های پیش تنیده نیازی به زیگزاگ ندارند اما علت آن باید بررسی شود. پی سی وایر های اسپیرال یا کابل های فولادی مخصوص پیش تنیدگی قبل از تولید تیرچه به میزان 65% مقاومت نهایی باید کشیده شوند. پس از عمل آوری با بخار تیرچه های پیش تنیده، این کابل ها آزاد میشوند و به سمت داخل قطعه بتنی نیروی پیش تنیدگی وارد میشود که موجب متراکم تر شدن و افزایش مقاومت برشی مقطع میشود. موضوع بعدی نحوه تولید تیرچه پیش تنیده می باشد که در تولید نوع اکسترود بدون قالب انجام میشود و تیرچه در مقطع بالایی دارای سطح مضرس است که در اتصال بتن جدید و قدیم و برش افقی عملکرد مثبت ایجاد میکند. با این حال در کارخانجات تیرچه پیش تنیده ایران، درتیرچه های 6 و 7 وایره به صورت پیش فرض زیگزاگ اجرا می شود و در طول های کوتاه تر بنا بر درخواست کارفرما زیگزاگ نیز قابل سفارش می باشد.
| تیرچه پیش تنیده ایران | تیرچه صنعتی پاشنه بتنی |
|---|---|
| حداکثر طول دهانه 12 متر | حداکثر طول دهانه 8 متر |
| طول تک تیرچه در بارگزاری مسکونی 9.4 | طول تک تیرچه در بارگزاری مسکونی 7.4 |
| فاصله شمع بندی هر 3 متر طول | فاصله شمع بندی هر 1.2 متر طول |
| وزن در هر متر طول 25 کیلوگرم | وزن در هر متر طول 15 کیلوگرم |
| قابل اجرا با آکس 70 و 50 cm در تمامی بارگزاری ها | قابل اجرا با آکس 50 cm |
| در سربار پارکینگ تا 7.4 تک تیرچه | در سربار پارکینگ کاملا دوبل تیرچه |
| قیمت تیرچه 7 متری = 155.000 تومان در هر متر طول | قیمت تیرچه 7 متری = 205.000 تومان در هر متر طول |
| صرفه جویی بتن 2 متر مکعب در هر 100 متر مربع | ---- |
| بتن با مقاومت حداقل C35 | بتن با مقاومت حداقل C20 |
| PC WIRE با مقاومت کششی 1850 مگاپاسکال | میلگرد A3 با مقاومت کششی 500 مگاپاسکال |
| عمل آوری با بخار | عمل آوری با حوزچه آب |
| طرح معماری بسیار عالی و حذف ستون های میانی تا 12 متر | طرح معماری عادی و حذف ستون های میانی تا 8 متر |
| طول | تعداد وایر در سازه مسکونی |
|---|---|
| 1 الی 5.4 متر | 3 وایره |
| 5.5 الی 6.4 متر | 4 وایره |
| 6.5 الی 7.4 متر | 5 وایره |
| 7.5 الی 8.4 متر | 6 وایره |
| 8.5 الی 9.4 | 7 وایره تک تیرچه |
| 9.5 الی 12 متر | 7 وایره دوبل تیرچه |
| طول | تعداد وایر در سازه پارکینگ و تجاری |
|---|---|
| 1 الی 4.4 متر | 3 وایره |
| 4.5 الی 5.3 متر | 4 وایره |
| 5.4 الی 6.2 متر | 5 وایره |
| 6.3 الی 6.9 متر | 6 وایره |
| 7 الی 7.4 | 7 وایره تک تیرچه |
| 7.5 الی 12 متر | 7 وایره دوبل تیرچه |
یکی از مزایای تیرچه پیش تنیده قابلیت استفاده از انواع بلوک های سقفی از جمله یونولیت، سفال، قالب های غیر ماندگار جایگزین یونولیت یونولس، بلوک سیمانی می باشد. با توجه به طراحی بر اساس عملکرد این نوع تیرچه بدون نیاز به تغییر محاسبات و تقویت توانایی بارگذاری بیشتری به نسبت سایر تیرچه ها دارد و همچنین با آکس های 50 و 70 سانتی متر نیز قابل اجرا می باشد.
در تیرچه های پاشنه بتنی میلگرد اوتکا پس از خم 45 درجه روی پاشنه تیرچه قرار میگرد، اوتکا در تیرچه های پیش تنیده با توجه به ارتفاع 15 الی 17 سانتی متری میلگرد اوتکا پس از خم 45 درجه روی تاج تیرچه قرار میگیرد.
اجرای میلگرد ممان منفی در همه تیرچه ها به یک شکل است میلگرد ممان منفی در تیرچه پیش تنیده به طول یک پنجم طول دهانه آزاد اجرا میشود، برای مثال در یک دهانه 5 متری طول میلگرد ممان منفی 1 متر خواهد بود.
کلاف میانی یا درز ژوئن یا کلاف عرضی یا ریب با نام های مختلفی در صنعت ساختمان سازی شناخته میشود در تیرچه های پیش تنیده کلاف میانی به دو صورت اجرا میشود.
در حالت اول دو میلگرد روی تاج تیرچه به موازات یکدیگر قرار گرفته و حداقل عرض این قسمت باید 12 سانتی متر برابر با عرض تیرچه اجرا میشود.
در حالت دوم یک میلگرد روی تاج تیرچه قرار گرفته و میلگرد دوم زیر شبکه حرارتی اجرا میشود،قابل ذکر است مطابق با نشریه 543 در صورت دوبل شدن تیرچه ها عرض کلاف میانی نیز دوبرابر شده و حداقل باید 24 سانتی متر برای این قسمت در نظر گرفته شود.
در تیرچه های پاشنه بتنی فواصل شمع بندی زیر تیرچه ها حداکثر 1.2 متر در نظر گرفته میشود مطابق با نشریه 82 و نشریه 543 فواصل شمع بندی زیر تیرچه های پیش تنیده حداکثر 3 متر طول می باشد.
| طول در سازه مسکونی | قیمت هر متر طول به تومان |
|---|---|
| 1 الی 3.9 متر سه وایره | 112.000 |
| 4 الی 5.4 متر سه وایره | 112.000 |
| 5.5 الی 6.4 متر چهار وایره | 137.500 |
| 6.5 الی 7.4 متر پنج وایره | 180.400 |
| 7.5 الی 8 متر شش وایره | 213.400 |
| 8.1 الی 8.4 شش وایره | 238.700 |
| 8.5 الی 9.4 متر هفت وایره | 264.000 |
| 9.5 الی 9.9 متر هفت وایره دوبل تیرچه | 264.000 |
| 10 الی 11 متر هفت وایره دوبل تیرچه | 268.400 |
| 11 الی 12 متر هفت وایره دوبل تیرچه | 278.300 |
تیرچه پیش تنیده بر خلاف تیرچه های صنعتی که 5 سانتی متر بتن ریزی میشوند، 15 الی 17 سانتی متر بتن ریزی شده و پیش ساخته می باشد، در نتیجه به ازای هر 100 متر مربع 2 متر مکعب صرفه جویی بتن را فراهم خواهد نمود.
اجرای تیرچه پیش تنیده تفاوت چندانی به تیرچه های صنعتی ندارد، جهت اتصال تیرچه پیش تنیده 15 الی 20 سانتی متر نشیمن در نظر گرفته میشود و به دو صورت اتصال مستقیم و غیر مستقیم اجرا می شود. در اتصال مستقیم تیرچه با بتن از ابتدای کاور تیر 15 سانتی متر وارد مقطع تیر میشود(تصویر اول) و سپس یونولیت ها جایگذاری میشوند، در مرحله بعد میلگرد های ممان منفی و اوتکا و کلاف میانی به همراه شبکه میلگرد حرارتی اجرا میشود در مرحله آخر روی تیرچه ها جهت اتصال بتن تیرچه با بتن سقف مرطوب شده و سپس بتن ریزی سقف انجام خواهد شد. در اتصال غیر مستقیم(تصویر دوم) 8 سانتی متر بتن از ابتدای کاور تیر وارد تیر میشود و 12 سانتی متر وایر تکمیل کننده نشیمن 20 سانتی متری تیرچه خواهد بود.
جهت اجرای تیرچه پیش تنیده در اسکلت فلزی با توجه به ارتفاع حداقل 15 سانتی متری تیرچه ها، حداقل باید از تیر آی شکل 16 یا 18 استفاده شود، روی بال پایینی تیرآهن یک پلیت به طول،عرض و ضخامت 10*10*1 سانتی متر در محل نشیمن هر تیرچه جوش داده میشود، پس از قرار گیری تیرچه ها روی این پلیت ها، یونولیت ها ما بین تیرچه قرار داده میشود نکته حائز اهمیت در این مرحله این موضوع می باشد که 10 سانتی متر از ابتدا و انتهای تیرچه باید یونولیت وجود نداشته باشد تا بتن در این قسمت اطراف تیرچه را پوشش دهد و از زیر با قالب و جک از هدر رفتن بتن نیز جلوگیری شود..
| طول | قیمت تیرچه پیش تنیده | قیمت تیرچه صنعتی |
|---|---|---|
| 1 الی 3.9 متر | 94.000 | 120.000 |
| 4 الی 5.4 متر | 99.000 | 140.000 |
| 5.5 الی 6.4 متر | 119.000 | 155.000 |
| 6.5 الی 7.4 متر | 157.000 | 195.000 |
| 7.5 الی 8 متر | 186.000 | 230.000 |
جزئیات اجرای تیرچه های پیش تنیده بر اساس طول تیرچه و نوع بارگذاری تیرچه ها متفاوت است، جهت دریافت فایل با شماره 09124609725 تماس حاصل فرمایید. دتایل اتوکد تیرچه های پیش تنیده شامل، تعداد وایر و جدول مشخصات تیرچه، کلاف میانی، میلگرد اوتکا ، میلگرد منفی، فاصله جکم و شمع ها و سایر نکات اجرایی می باشد.
استاندارد ملی شماره 2909-3 مختص به تیرچه های پیش تنیده می باشد که در آن جزییات این نوع تیرچه و روش های آزمون تشریح گردیده است. لینک دانلود
ثبت سفارش به 2 صورت انجام میگردد.
1- در این روش ابعاد و طول تیرچه ها توسط کارفرما ارسال میگردد و کمتر از 30 دقیقه پیش فاکتور تحویل کارفرما خواهد شد.
2- در روش دوم کافرما نقشه سازه و معماری را به صورت فایل اتوکد برای ما ارسال کرده و کمتر از 4 ساعت تمام برآورد و پیش فاکتور ها برای کارفرما ارسال میگردد.
